شيخ محمد امامى خونسارى
136
فلسفه و اسرار حج (فارسى)
نمىدهند ، لكن وعدهگاه حج موعدى است كه همهء مسلمانان به سوى آن خوانده شدهاند بدون اينكه ميان سياه و سفيد و ثروتمند و فقير و شريف و وضيع و پادشاه و رعيت فرقى باشد ، اگر چه وجوب حج مخصوص دارندگان استطاعت مالى و بدنى است . در آن وعدهگاهها و سازمانها به صورت زيبنده و در حقيقت فريبنده نمايندگان دولتهاى بزرگ و نيرومند در ظاهر و باطن و پنهانى و آشكارا امتيازات خاصى براى خود مىبينند ، و به واسطهء اعمال نفوذ و داشتن قدرت ، حقوق دولتهاى ضعيف و ناتوان را پايمال مىكنند ، و از حضور نمايندگان ايشان ، رسيدن به مقاصد و آرزوهاى خود را مىخواهند . روز وعدهگاه حج به جهت آمادگى براى الغاى امتيازات طبقاتى و تلقين به حاجيان و آگاه نمودن ايشان بر التزام به اين صفت بلند پايه و تأدّب به اين ادب گرانمايه ، از تن بيرون آوردن پوشاكها و زينتها و نشانههاى تعينات و ملبس شدن ايشان به يك لباس متحد الشكل كه همگى در آن برابر و مساوى باشند ، مقرر شده است ، تا اينكه همگى براى حصول مقصود و ظهور يگانگى و تساوى مطلق به بهترين جلوهها و بلندترين مظاهر آن ، شرف حضور يافته و خود را عرضه بدارند ، و اگر اين شرط اساسى مقرر نشده بود هر آينه به لباسها و هيئتهاى ظاهرى خود مىباليدند و بر يكديگر فخر مىنمودند و به مقام و شوون و حيثيات خود تظاهر و خودنمايى مىكردند ، و البته روشن است كه اين گونه امور بر خلاف